सप्टेंबर ५ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील २४७ वा किंवा लीप वर्षात २४८ वा दिवस असतो.

शिक्षक दिन

हा शिक्षकांच्या कौतुकाचा एक विशेष दिवस आहे आणि एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रातील त्यांच्या विशेष योगदानाबद्दल किंवा सामान्यत: समुदायामध्ये त्यांचा सन्मान करण्यासाठी उत्सवांचा समावेश असू शकतो.

शिक्षक दिन साजरा करण्याची कल्पना १९व्या शतकात अनेक देशांमध्ये रुजली; बहुतेक प्रकरणांमध्ये, ते स्थानिक शिक्षक किंवा शिक्षणातील महत्त्वाचा टप्पा साजरा करतात. इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय दिवसांपेक्षा भिन्न देश हा दिवस वेगवेगळ्या तारखांना साजरा करण्याचे हे प्राथमिक कारण आहे. उदाहरणार्थ, अर्जेंटिनाने १९१५ पासून ११ सप्टेंबर रोजी डॉमिंगो फॉस्टिनो सर्मिएन्टोच्या मृत्यूचे स्मरण शिक्षक दिन म्हणून केले आहे. भारतात दुसरे राष्ट्रपती सर्वपल्ली राधाकृष्णन (५ सप्टेंबर) यांचा जन्मदिवस १९६२ पासून शिक्षक दिन म्हणून साजरा केला जातो. २०२२ मध्ये शिक्षक दिन “अभार दिवस” ​​म्हणून साजरा करण्यात आला.

१९९४ मध्ये युनेस्कोने स्थापन केलेल्या जागतिक शिक्षक दिनासोबत अनेक देश ५ ऑक्टोबर रोजी त्यांचा शिक्षक दिन साजरा करतात.

• भारतीय राष्ट्रीय शिक्षक दिन : ५ सप्टेंबर
• जागतिक शिक्षक दिन : ५ ऑक्टोबर

सर्वपल्ली राधाकृष्णन

५ सप्टेंबर १८८८ – १७ एप्रिल १९७५) हे एक भारतीय तत्त्वज्ञ आणि राजकारणी होते. त्यांनी १९६२ ते १९६७ पर्यंत भारताचे दुसरे राष्ट्रपती म्हणून आणि १९५२ ते १९६२ पर्यंत भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती म्हणून काम केले. ते १९४९ ते १९५२ पर्यंत सोव्हिएत युनियनमधील भारताचे दुसरे राजदूत देखील होते. तसेच १९३९ ते १९४८ पर्यंत ते बनारस हिंदू विद्यापीठाचे चौथे कुलगुरू होते.

राधाकृष्णन हे विसाव्या शतकातील तुलनात्मक धर्म आणि तत्त्वज्ञानाचे सर्वात प्रतिष्ठित विद्वानांपैकी एक होते. ^{[३] [web १]} ते १९२१ ते १९३२ या काळात कलकत्ता विद्यापीठातील किंग जॉर्ज पंचम मानसिक आणि नैतिक विज्ञान या विभागाचे अध्यक्ष होते. तसेच ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील पूर्व धर्माचे स्पॅल्डिंग चेअर आणि नैतिकता विभागाचे १९३६ ते १९५२ पर्यंत ते अध्यक्ष होते.

राधाकृष्णन यांचे तत्त्वज्ञान अद्वैत वेदांतावर आधारित होते. त्यांनी या परंपरेची समकालीन आकलनासाठी पुनर्व्याख्या केली. ^{[web १]} ज्याला ते “अज्ञात पाश्चात्य टीका” म्हणायचे, त्याच्यापासून त्यांनी हिंदू धर्माचा बचाव केला. समकालीन हिंदू ओळख निर्माण करण्यात राधाकृष्णन यांनी योगदान दिले.

भारत आणि पश्चिम जग अशा दोन्ही देशांमध्ये हिंदू धर्माची समज निर्माण करण्यात त्यांचा मोठा प्रभाव होता. भारत आणि पश्चिम जग यांच्यामध्ये पूल बांधणारी व्यक्ती म्हणून त्यांनी नावलौकिक मिळवला.

राधाकृष्णन यांना त्यांच्या आयुष्यात अनेक उच्च पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले. १९३१ मध्ये नाइटहूड, १९५४ मध्ये भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार असलेला भारतरत्न आणि १९६३ मध्ये ब्रिटिश रॉयल ऑर्डर ऑफ मेरिटचे मानद सदस्यत्व त्यांना बहाल केले गेले.

हेल्पेज इंडिया या भारतातील वृद्ध वंचितांसाठी एक ना-नफा संस्था असलेल्या संस्थापकांपैकी ते एक होते. राधाकृष्णन यांचा असा विश्वास होता की “शिक्षक हे देशातील सर्वोत्तम बुद्धिवंत असावेत.” १९६२ पासून,

त्यांचा जन्मदिवस भारतात दरवर्षी ५ सप्टेंबर रोजी शिक्षक दिन म्हणून साजरा केला जातो.

विसावे शतक

• १९०५ – रशिया-जपान युद्ध-अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष थियोडोर रूझवेल्टच्या मध्यस्थीने न्यू हॅम्पशायर राज्यात जेता जपान व रशियात संधी.
• १९१४ – पहिले महायुद्ध-पॅरिसवर चाल करून आलेल्या जर्मन सैन्याला फ्रेंच सैन्याने मागे रेटले.
• १९१५ – झिमरवाल्ड परिषद सुरू.
• १९३२ – बर्किना फासोच्या वसाहतीचे आयव्हरी कोस्ट, माली व नायजर या राष्ट्रांत विभाजन.
• १९३७ – स्पॅनिश गृहयुद्ध-लेन्स शहर फ्रँकोच्या ताब्यात.
• १९३९ – दुसरे महायुद्ध-अमेरिकेने आपण तटस्थ असल्याचे जाहीर केले.
• १९४२ – दुसरे महायुद्ध-मिल्ने बेची लढाई-जपानच्या आरमाराने माघार घेतली.
• १९४४ – दुसरे महायुद्ध-बेल्जियम, नेदरलँड्स व लक्झेंबर्ग मिळून बेनेलक्स तयार झाले.
• १९६१ – अलिप्त राष्ट्रांची पहिली परिषद बेलग्रेड येथे सुरू.
• १९७२ – ब्लॅक सप्टेंबर नावाने वावरणाऱ्या पॅलेस्टाईनच्या अतिरेक्यांनी म्युनिक हत्याकांड-म्युनिकमधील ऑलिंपिक खेळात भाग घेणाऱ्या इस्रायेलच्या खेळाडूंना ओलिस ठेवले.
• १९७५ – कॅलिफोर्नियातील साक्रामेंटो शहरात अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष जेराल्ड फोर्डवर असफल खूनी हल्ला.
• १९७७ – व्हॉयेजर १ या अंतराळयानाचे प्रक्षेपण.
• १९८० – स्वित्झर्लंडमधील सेंट गॉट्टहार्ड बोगदा खुला.
• १९८४ – एस.टी.एस. ४१-डी-स्पेस शटल डिस्कव्हरीने आपली पहिली अंतराळयात्रा पूर्ण केली.
• १९८६ – कराची आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून पॅन ऍम फ्लाइट ०७३चे अपहरण.

एकविसावे शतक

• २००५ – मंडाला एरलाइन्स फ्लाइट ०९१ हे बोईंग ७३७-२०० प्रकारचे विमान इंडोनेशियातील सुमात्रा बेटावरील दाट वस्तीच्या भागात कोसळले. विमानातील १०४ व जमीनीवरील ३९ व्यक्ती ठार.

जन्म

• ११८७ – लुई आठवा, फ्रांसचा राजा.
• १६३८ – लुई सोळावा, फ्रांसचा राजा.
• १८२६ – जॉन विस्डन, ब्रिटीश क्रिकेटरसिक, प्रकाशक.
• १८४७ – जेसी जेम्स, अमेरिकन दरोडेखोर.
• १८५७ – कॉन्स्टेन्टिन त्चियाकोव्स्की, रशियन संशोधक.
• १८८८ – सर्वपल्ली राधाकृष्णन, भारताचे राष्ट्रपती.
• १९०९ – आर्ची जॅक्सन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
• १९१० – फिरोझ पालिया, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
• १९२३ – केन म्युएलमन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
• १९४० – राकेल वेल्च, अमेरिकन अभिनेत्री.
• १९४६ – फ्रेडी मर्क्युरी, ब्रिटीश संगीतकार.
• १९४७ – ब्रुस यार्डली, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
• १९५१ – मायकेल कीटन, अमेरिकन अभिनेता.
• १९५४ – रिचर्ड ऑस्टिन, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
• १९६९ – मार्क रामप्रकाश, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
• १९७१ – ऍडम होलिओके, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
• १९७२ – गाय व्हिटॉल, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
• १९७४ – रॉल लुईस, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
• १९७८ – सिल्व्हेस्टर जोसेफ, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.

मृत्यू

• ११६५ – निजो, जपानी सम्राट.
• १८७७ – क्रेझी हॉर्स, अमेरिकेतील सू जमातीचा नेता.
• १९०६ – लुडविग बोल्ट्झमन, ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ.
• १९९७ – मदर तेरेसा, समाजसेविका.

प्रतिवार्षिक पालन

• शिक्षक दिन – भारत.